Küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler ve Fed beklentileri izleniyor

Gedik Yatırım’ın değerlendirmesine göre, geçen hafta küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler gündemdeki ağırlığını korurken, ABD ile İran arasında diplomasi ihtimalinin yeniden öne çıktığı görüldü. Diplomasi beklentileri petrol fiyatlarında geri çekilmeye neden olsa da belirsizliklerin enerji fiyatlarında dalgalı seyrin devam etmesine yol açtığı aktarıldı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda ABD’ye iletilen şartlara verilecek cevaba göre karar alacaklarını ve şartlarından geri adım atmayacaklarını belirtirken, ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın 7 günlük ateşkes teklifini reddetmesinin ardından bu hafta İran yönetimiyle daha fazla görüşme yapılmasını beklediğini açıkladı. ABD-İran müzakereleri ve jeopolitik gelişmelerin başta petrol olmak üzere enerji fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği ifade edildi.

Değerlendirmede, geçen hafta ABD’de açıklanan güçlü ekonomik veriler ve Fed üyelerinin şahin açıklamalarının faiz artırım beklentilerini güçlendirdiği, bunun da tahvil faizlerinde yükseliş ve dolarda değer kazanımı getirdiği belirtildi. Piyasa fiyatlamalarında Fed’in bu yıl bir faiz artışı daha yapabileceği ve 2027 yılında üç faiz artışının daha gerçekleşebileceğine yönelik beklentilerin güçlendiği aktarıldı. Önümüzdeki dönemde Fed’in faiz patikasına ilişkin beklentiler açısından ABD’de açıklanacak makroekonomik veriler ile enerji fiyatlarının seyri izlenecek. Özellikle istihdam ve enflasyon verilerinin önem taşıdığı, bu hafta açıklanacak istihdam verileri ve cuma günü yayımlanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed beklentileri ve risk iştahı üzerinde etkili olabileceği belirtildi.

Euro Bölgesi tarafında, Fed’e yönelik faiz artırım beklentilerinin güçlenmesiyle küresel tahvil faizlerindeki yükseliş eğiliminin risk iştahı ve hisse piyasaları üzerinde baskı oluşturduğu kaydedildi. Avrupa borsalarının günü düşüşlerle tamamladığı, ABD-İran gelişmeleri sonrasında petrol fiyatlarının haftaya yükselişle başladığı aktarıldı. ABD-İran diplomasi süreci, petrol fiyatları ve küresel tahvil faizlerinin piyasaların yakın takibinde olacağı belirtilirken, Euro Stoxx 50 vadeli endeksinin cuma gününü sınırlı yükselişle tamamladığı ve Avrupa borsalarının haftaya yataya yakın hafif alıcılı başladığı ifade edildi. Bugün veri akışının sakin olduğu ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde’ın konuşmasının izleneceği bildirildi.

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmede ise Fitch Ratings’in, İran savaşının etkilerinin Türkiye’nin cari açık/GSYH oranını 2025’teki yüzde 1,9 seviyesinden 2026’da yüzde 3’e yakın bir noktaya taşıyacağını öngördüğü aktarıldı. Fitch’in ayrıca nisan ayından bu yana rezervlerde yaşanan artışın kur üzerindeki değer baskısını azalttığı değerlendirmesine yer verildi. Türkiye’de yabancı ziyaretçi sayısının ağustos ayında yıllık bazda yüzde 0,3 azalarak 6,9 milyon olduğu belirtildi.

BIST 100 Endeksi’nin cuma günü 12.840 ile 12.996 seviyeleri arasında hareket ederek günü yüzde 0,09 yükselişle 12.899 puandan tamamladığı, işlem hacminin 99,6 milyar TL olduğu aktarıldı. Kur tarafında düşük volatiliteyle sınırlı ve kademeli yükseliş eğiliminin sürdüğü ifade edildi.

Euro/dolar paritesinin cuma günü 1,1368-1,1411 aralığında hareket ederek günü sınırlı yükselişle 1,1391 seviyesinden tamamladığı belirtildi. Fed’e yönelik faiz artırım beklentilerindeki güçlenmenin ABD tahvil faizleri ve dolarda yükselişi desteklediği, paritenin haftanın ikinci yarısında zayıf seyrettiği kaydedildi. Dolar Endeksi’nin (DXY) 101,10’lu, paritenin ise 1,1380’li seviyelerde bulunduğu ifade edildi. Paritenin 500 günlük üssel ortalama olan 1,1415 seviyesinin altında kalması halinde teknik görünümün zayıf seyretmeye devam edebileceği belirtildi.

İngiliz sterlininin de doların küresel çapta güçlenmesinin etkisiyle 1,33 seviyesinin altında seyrettiği, paritenin cuma günü 1,3208-1,3263 aralığında hareket ederek günü yüzde 0,20 yükselişle 1,3246 seviyesinden tamamladığı aktarıldı.

Değerli metaller tarafında ise geçen hafta satış baskısının sürdüğü, dolar endeksi ve ABD uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişin ons altın ve ons gümüş üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi. Yüksek petrol fiyatlarının küresel enflasyon endişelerini artırdığı, Fed’in eylül toplantısındaki 25 baz puanlık faiz artırımının ardından yılın kalanında ek faiz artışı beklentilerinin değerli metallerdeki satış baskısını güçlendirdiği kaydedildi. ABD Başkanı Trump’ın İran’ın sunduğu barış planını reddetmesinin ardından petrol fiyatlarının haftaya yükselişle, değerli metallerin ise düşüşle başladığı ifade edildi. Bu hafta ABD istihdam verileri ile petrol fiyatlarının takip edileceği, bugün ise ikincil düzeyde verilerin izleneceği bildirildi.

Petrol fiyatlarının geçen haftanın son işlem gününde ABD ile İran arasında barış sağlanabileceğine yönelik beklentilerle gerilediği belirtildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın İran’ın ABD ile savaş istemediğini ve müzakere yoluyla anlaşmaya hazır olduğunu bildirdiği aktarıldı. Trump’ın İran’ın çatışmayı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak açılmasını sağlamak amacıyla sunduğu barış planını reddetmesinin ardından petrol fiyatlarının haftaya yükseliş eğiliminde başladığı ifade edildi. Fiyatlamalarda veri akışından ziyade haber akışının etkili olmaya devam ettiği, bu nedenle hafta boyunca jeopolitik gelişmelerin takip edileceği kaydedildi.

ABD borsalarında ise Fed’e yönelik faiz artırım beklentilerinin güçlenmesi ve tahvil faizlerindeki yükselişin dalgalı seyri beraberinde getirdiği belirtildi. Çarşamba günü yüzde 1’in üzerinde gerileyen Nasdaq’ın cuma gününü tepki alımlarıyla hafif yükselişle tamamladığı, Nasdaq vadeli işlemlerinin cuma gününü yüzde 0,73 yükselişle 30.635 puandan kapattığı aktarıldı. Nasdaq vadelilerinin yeni haftaya satıcılı başladığı belirtildi. Dow Jones vadeli işlemlerinin ise cuma gününü yüzde 1,07 yükselişle 51.826 puandan tamamladığı, bu sabah yüzde 0,50 civarında satıcılı seyrettiği ifade edildi.

Değerlendirmede, ABD-İran müzakereleri ve jeopolitik gelişmelerin petrol başta olmak üzere enerji fiyatları üzerindeki etkisinin yakından izleneceği, Fed beklentileri ve tahvil faizlerinin seyrinin de küresel risk iştahı ve piyasalar açısından önemini koruyacağı belirtildi.

SANAYİ HABER AJANSI

SAVUNMA GAZETESİ