YAPAY ZEKÂ VERİMLİLİĞİ ARTIRIYOR, ÇALIŞANLARIN YÜZDE 72’Sİ KURUMUNA DAHA AZ BAĞLI HİSSEDİYOR

Yapay zekâ destekli sistemler, iş dünyasında yalnızca operasyonel süreçleri hızlandırmakla kalmıyor; karar alma mekanizmalarından insan kaynakları uygulamalarına, müşteri deneyiminden stratejik planlamaya kadar şirketlerin yönetim anlayışını yeniden şekillendiriyor. Dakikalar içinde rapor hazırlayabilen, büyük veri setlerini analiz edebilen ve stratejik öneriler sunabilen yapay zekâ uygulamaları, kurumlara önemli ölçüde zaman ve maliyet avantajı sağlıyor.

Ancak teknolojinin sunduğu bu hız, şirketlerin karşısına yeni bir yönetim sorunu da çıkarıyor: Çalışanların kurumlarıyla kurduğu duygusal bağın korunması.

Dijitalleşmenin hız kazandığı, hibrit çalışma modellerinin yaygınlaştığı ve iş süreçlerinin giderek daha fazla algoritmalar tarafından yönlendirildiği yeni dönemde çalışanlar, yalnızca verimli sistemler değil; kendilerini anlayan, dinleyen ve kurum içinde değerli hissetmelerini sağlayan insan odaklı liderlik anlayışı bekliyor.

Microsoft’un Work Trend Index araştırması da iş dünyasındaki bu değişime işaret ediyor. Yöneticiler yapay zekâyı iş süreçlerine daha hızlı entegre etmeye çalışırken, çalışanların insan odaklı liderlik, güçlü iletişim ve kurumsal aidiyet beklentisinin arttığı görülüyor. Teknoloji iş yapma biçimlerini dönüştürürken, liderlerin yalnızca dijital yetkinliklere değil, insan ilişkilerini güçlendirecek yeni yönetim becerilerine de sahip olması gerekiyor.

VERİMLİLİK ARTTI, KURUMSAL BAĞ ZAYIFLADI

Yönetim ve Teknoloji Stratejisti Cem Tokbay’ın danışmanlığını yürüttüğü şirketlerde gerçekleştirilen analizler, dijital çalışma modellerinin çalışanlar üzerindeki çift yönlü etkisini ortaya koyuyor.

Araştırmaya katılan çalışanların yüzde 86’sı, evden çalışmanın verimliliklerini artırdığını belirtirken; yüzde 72’si ise kurumuyla geçmişe kıyasla daha az bağ hissettiğini ifade etti. Bu sonuçlar, esnek ve uzaktan çalışma modellerinin bireysel performansı desteklediğini ancak çalışanların kurum kültürüyle olan ilişkisini ve ekip içindeki sosyal bağlarını zayıflatabildiğini gösteriyor.

Tokbay’ın çalışmaları, çalışan bağlılığını artırmak için büyük ve maliyetli dönüşümlerin her zaman gerekli olmadığını da ortaya koyuyor. Hibrit çalışma modelinde uygulanan haftalık 15 dakikalık “duygusal check-in” buluşmalarının ekip içi iletişim kalitesini yüzde 25 artırdığı belirlendi. Çalışanların yalnızca görevlerini değil, çalışma süreçleriyle ilgili duygu ve beklentilerini de paylaşmasına olanak sağlayan bu kısa görüşmelerin, ekipler arasındaki güveni güçlendirdiği görüldü.

Vardiya düzenlerinin çalışanların biyolojik ve sosyal ritimlerine daha uygun şekilde esnetilmesiyle ise ekip bağlılığında yüzde 27’lik artış kaydedildi. Elde edilen sonuçlar, çalışan deneyiminin yalnızca ücret, teknoloji veya performans göstergeleri üzerinden değerlendirilemeyeceğine; insanın günlük yaşamı, ihtiyaçları ve çalışma koşullarının da yönetim süreçlerinde dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor.

“ALGORİTMALARIN GÖLGESİNDE İNSAN UNUTULMAMALI”

Ceres Yayınları etiketiyle yayımlanan “Yapay Zekâ Çağında Liderlik: Maestro Hâlâ İnsan” adlı kitabında Cem Tokbay, yapay zekânın iş dünyasında oluşturduğu dönüşümü yalnızca teknolojik gelişmeler üzerinden değil, insan, kurum kültürü ve liderlik ilişkisi çerçevesinde ele alıyor.

Kitapta, dijital dönüşümün merkezinde teknolojinin değil insanın yer alması gerektiği vurgulanırken; yöneticilere yeni dönemin değişen koşullarına uygun özgün liderlik modelleri sunuluyor.

Tokbay, kitapta yer verdiği “İnsan-Veri-Değer Üçgeni”, “Dijital Vicdan Döngüsü” ve “Sessiz Liderlik” modelleriyle yöneticilerin teknoloji, veri ve insan arasındaki dengeyi nasıl kurabileceğine ilişkin yeni bir yaklaşım ortaya koyuyor.

Yapay zekânın bilgiye erişimi ve karar alma süreçlerini hızlandırdığına dikkat çeken Tokbay, teknolojinin tek başına doğru yönü belirleyemeyeceğini ifade ediyor. Algoritmaların veri üzerinden tahminlerde bulunabileceğini ancak kararların toplumsal, etik ve insani sonuçlarını değerlendirme sorumluluğunun hâlâ insanlarda olduğunu vurguluyor.

Bu çerçevede yöneticilere, hızla gelişen teknolojiler karşısında “Düşün – Sorgula – Seç – Sorumluluk Al” ilkesini hatırlatan Tokbay, liderliğin yalnızca hızlı karar vermek değil; alınan kararların sonuçlarını öngörmek ve sorumluluğunu üstlenmek anlamına geldiğine dikkat çekiyor.

YAPAY ZEKÂ ORKESTRADIR, MAESTRO HÂLÂ İNSANDIR

Kitabın temel yaklaşımını oluşturan “Maestro Hâlâ İnsan” düşüncesi, yapay zekânın güçlü bir araç olmasına rağmen kurumların yönünü tek başına belirleyemeyeceği anlayışına dayanıyor.

Bir orkestrada her enstrümanın kendi görevini yerine getirmesine rağmen bütünlüğü ve ritmi sağlayan kişinin orkestra şefi olması gibi; yapay zekâ sistemlerinin sunduğu veri, analiz ve önerilerin de insanın değerleri, deneyimi ve sorumluluk anlayışı doğrultusunda yönlendirilmesi gerekiyor.

Tokbay’a göre teknolojinin ne kadar geliştiği değil, hangi amaçla ve hangi değerler doğrultusunda kullanıldığı belirleyici olacak. Yapay zekâ süreçleri hızlandırabilir, seçenekleri çoğaltabilir ve yöneticilere güçlü analizler sunabilir. Ancak vicdan, empati, bağlamı değerlendirme ve kurumun geleceğine yön verme yetkisi hâlâ insanda bulunuyor.

Dijital dönüşümün başarıyla yönetilmesi için şirketlerin yalnızca yapay zekâ yatırımlarına değil; çalışanların kendilerini değerli, duyulmuş ve kurumun geleceğine ortak hissedeceği liderlik modellerine de yatırım yapması gerektiği belirtiliyor.

Yapay zekâ çağında şirketlerin en önemli rekabet avantajının yalnızca teknolojiye sahip olmak değil, teknolojiyi insanı güçlendirecek şekilde kullanabilmek olacağına dikkat çekiliyor. Bu nedenle yeni dönemde liderlerin görevi, algoritmaların sunduğu hız ile insanın ihtiyaç duyduğu güven, aidiyet ve anlam duygusu arasında sürdürülebilir bir denge kurmak olarak öne çıkıyor.

Cem Tokbay’ın “Yapay Zekâ Çağında Liderlik: Maestro Hâlâ İnsan” kitabı, teknolojinin merkezde olduğu yeni çalışma düzeninde insanı yeniden yönetim anlayışının odağına taşıyarak iş dünyasına şu soruyu yöneltiyor:

“Yapay zekâ kararlarımızı hızlandırırken, kurumlarımızdaki insan bağını nasıl koruyacağız?”

Kaynak: Sanayi Haber Ajansı

Çalışan Bağlılığı, Cem TOKBAY, Hibrit Çalışma, İnsan Odaklı Liderlik, Yapay Zeka, Yapay Zekâ Çağında Liderlik
SAVUNMA GAZETESİ